العلامة المجلسي
104
عين الحيات ( فارسى )
و اكثر علما در آداب خلوت نقل كردهاند سنّت است سر را پوشيدن كه سر برهنه نباشد ، و بعضى هر دو معنى را از سنّتيها شمردهاند ، و اين معنى متضمّن آن نيز هست ؛ زيرا در تقنيع كه در اين حديث وارد شده سر پوشيدن هم به عمل مىآيد ، و فايدهء بدنى هم دارد كه بوهاى بد به دماغ سرايت نكند . خصلت دوّم در عفت شكم از محرمات و مكروهات و عفّت واجب آن است كه از خوردن حرام اجتناب نمايد ، و عفّت از چيزهائى كه نهى كراهت از آن فرمودهاند ، و از شبههها كه به ظاهر شرع حلال باشد ، و احتمال بودن حرام در ميان آن مال غالب باشد ، مثل مال جماعتى كه اكثر مكاسب ايشان حرام است ، مانند ارباب مناصب مستحبّ است ، و اين تكليف از اعظم تكاليف الهى است ، و سعى كردن در تحصيل حلال دشوارترين كارهاست ، چنانچه وارد شده است كه حلال قوّت برگزيدگان است ، و در بعضى اخبار وارد شده است كه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام براى همين بر انبان غذاى خود مهر مىزدند كه شبهه داخل آن نشود . و بدان كه غذاها را در اعمال و آثار و قرب و بعد به خدا مدخليّت عظيم هست ؛ زيرا كه قوّتهاى بدنى آدمى از روح حيوانى است ، و روح حيوانى بخارى است كه از خون به هم مىرسد ، و خون از غذا بهم مىرسد ، پس چون غذاى حلال قوّت آن به اعضاء و جوارح رسيد هريكى را به كارى كه پسنديده است مىدارد ، و همهء آن قوّت صرف عبادات مىشود ، و لقمهء حرام كه در بدن داخل شد ، و قوّت آن به اعضا و جوارح سرايت كرد ، آن قوّتها از حرام به هم رسيده حرامزادهاند ، و از